Cata 2020

In 't kort

Fragment van een oude steekkaart in de bibliotheekcatalogus

Sinds de start van Open Vlacc in 1987 is er heel wat veranderd. Internationaal gezien is er een hele evolutie afgelegd van de fysieke steekkaarten naar digitale catalogi. Steeds meer bibliotheken willen hun data koppelen met data van andere spelers op het web, zoals Wikipedia, om rijke zoekomgevingen mogelijk te maken, de zogenaamde Linked Open Data. Er wordt nagedacht over een gelaagde manier van catalografie die efficiënter is en meer gebruikersgericht, door gebruik te maken van datamodellen, zoals FRBR en RDA.

Ook op Vlaams niveau zijn er evoluties bezig die een impact hebben op de centrale catalografie, met als belangrijkste de komst van het Eengemaakte Bibliotheeksysteem (EBS). Het project 'Cata 2020' wil inspelen op deze evoluties door de Vlaamse centrale catalografie en de organisatie ervan te herbekijken en te vernieuwen.

Projectteam

Het projectteam staat in voor de opvolging en organisatie van het volledige project. Het team komt maandelijks bijeen en bestaat uit Bert Lemmens (Packed vzw), Koen Calis (OB Brugge), Marleen Vandenreyt (PBL), Jan Braeckman (Cultuurconnect), Lisbeth Vandoorne (Cultuurconnect) en Gwenny Vlaemynck (Cultuurconnect).

De uitdagingen

De doelstelling van het project is om samen met de verschillende partners tot een gedragen en toekomstgericht model voor gemeenschappelijke catalografie te komen dat oog heeft voor de wensen en noden van de eindgebruikers (bibliotheekmedewerker en bibliotheekbezoeker).

Na afloop van het project moet de werking van Open Vlacc mee gestuurd worden door een team dat de volledige sector vertegenwoordigt en moeten we een gedragen businessmodel ontwikkeld hebben.

Er moet ook meer helderheid komen over de werkprocessen en een duidelijk communicatieplan zijn om vernieuwingen binnen Open Vlacc aan te kondigen en/of te bespreken met de sector.

Het project vormt ook de basis voor de keuze voor een nieuwe IT oplossing voor de gemeenschappelijke catalografie.

4 expertengroepen voor 4 deeltrajecten

Het projectteam wordt bijgestaan door 4 expertengroepen die elk aan de slag gaan rond 1 van de 4 deeltrajecten van het project, die elk een nieuwe Open Vlacc voor ogen hebben waarmee efficiënt, kwalitatief en in een netwerk gecatalogiseerd wordt. De eerste twee trajecten starten in 2017. De andere gaan in 2018 van start.

Traject 1: werkprocessen

Doelen:

  • Uittekenen hoe de werkprocessen m.b.t. de catalogi van de bibliotheken in de toekomst opgebouwd kunnen worden.
  • Maken van afspraken op sectoraal niveau. 

Onderzoeksvragen:

  • Wie in de sector doet wat om welke collecties te ontsluiten?
  • Wat doen gespecialiseerde catalografen en waar werken ze?
  • Wat doet de lokale bibliotheek nog/niet meer?
  • Wat doen partnerinstellingen? Wat doet Cultuurconnect?
  • Welke data en handelingen zijn op welk ogenblik nodig in het leven van een collectie item?
  • Welke kostenposten zijn er bij dit werk: binnen de bibliotheken, binnen de sector, binnen samenwerkingsverbanden? Hoe houden we de kosten beheersbaar? Hoe worden de kosten verdeeld over alle stakeholders?
  • Op welke manier kunnen we de inspraak in de werking van Open Vlacc verbeteren?

Traject 2: inhoudelijke ontsluiting

Doel: De invoerprocessen en het onderhoud van OpenVlacc op vlak van inhoudelijke ontsluiting danig organiseren en bijschaven dat het voordeel voor de gebruiker gemaximaliseerd wordt en er efficiëntiewinst geboekt wordt bij de invoer en onderhoud.

Aan de hand van een gebruikersonderzoek brengen we de pijnpunten van de huidige manier van werken in kaart om vervolgens in te zetten op een vernieuwingstraject.

Onderzoeksvragen:

  • Hoe gaan bibliotheekmedewerkers en bibliotheekgebruikers hiermee om?
  • Gebruiken ze de thema’s, trefwoorden en genres?
  • Wordt de juiste terminologie gebruikt?
  • En wat is de verhouding tussen de inhoudelijke ontsluiting en de verrijkende content (samenvattingen, inhoudsopgaves, full tekst)?
  • Is er een mogelijkheid om te werken met gedeeltelijke automatische inhoudelijke ontsluiting?

Traject 3: verhouding EBS en Open Vlacc

Onderzoeksvragen:

  • Op welke manier dienen Open Vlacc en de catalografiemodule van het EBS zich tot elkaar te verhouden?
  • Houden we vast aan een systeem waarbij er een systeem is voor centrale catalografie (OpenVlacc) en een systeem voor lokale invoer en copy-cataloguing (EBS), of evolueren we naar een nieuwe werkwijze waarbij alle catalografie in één systeem gebeurt?
  • Wat met de catalografie die nu niet in Open Vlacc zit en wel in de lokale/provinciale systemen?
  • Hoe organiseren we 100% dekking van alle collecties in de sector?
  • Hoe gaan we om met de poreuze grenzen van de sector (collecties van academies, erfgoedcollecties….)?

Traject 4: op naar een nieuw datamodel en systeem voor Open Vlacc

Doelen:

  • We onderzoeken hoe we de FRBR-logica kunnen gebruiken om de invoer nog vlotter en correcter te laten verlopen. Kunnen we de complexe en foutgevoelige logica die nu gebruikt wordt voor groeperingen op Bibliotheekportalen, vervangen door een werkwijze waarbij de relaties tussen edities in de catalografie zelf gelegd worden?
  • Definiëring van onze wensen en bijhorende marktprospectie.

Onderzoeksvragen:

  • Bestaan er catalografiesystemen die dit doen en zijn deze interessant voor ons?
  • Zijn er andere databeheersystemen met een soortgelijke problematiek die ons kunnen inspireren?
  • Wat is een beter datamodel: aangepast aan het web, en aangepast aan het gebruikersgedrag?
  • Welke meerwaarden kan dit datamodel opleveren: links creëren, ontsluiting via zoekrobots, koppelingen naar andere data ‘universa’, integratie in de digitale omgevingen waar het publiek is (Wikimedia)?

Nieuwsbrief Open Vlacc

Ontvang alle nieuws en updates over wat er verandert in Open Vlacc. Uitschrijven kan altijd.

Button met tekst: blijf op de hoogte.