Gluren bij de buren om digitale kunsten te programmeren

  • 7 maart 2018

Cultuurconnect ondersteunt programmatoren actief in de zoektocht om digitale kunsten een plek te geven in het aanbod. Voor het traject Digital Arts Uncovered gingen wij voor jullie op prospectie tijdens Culture Meet-Up, een netwerkevent voor programmatoren en kunstenaars met sprekers van het KIKK festival in Namen en iMal in Brussel.  We zouden kunnen stellen dat onze Franstalige landgenoten op vlak van digitale kunsten al meer ervaring hebben. Het event beloofde een handleiding voor programmatoren. Benieuwd? Hieronder de lessons learned in een notendop.

Art in the post-internet era

"Eigenlijk kun je niet meer spreken van digitale kunst", stelt Marie Chastel, programmator en coördinator van het KIKK-festival. Door de alomtegenwoordigheid van (digitale) technologie stellen we vast dat er steeds meer hybride kunstvormen opduiken. Artiesten laten zich voortdurend inspireren door die technologische mogelijkheden. In principe gaat het om hedendaagse kunst waarin technologische en wetenschappelijke evoluties gebruikt en in vraag gesteld worden.

"Artiesten vinden steeds vaker inspiratie in de geconnecteerde wereld. Het zijn zelf "(h)ac(k)tivisten". Ze spelen met het spanningsveld tussen analoog en digitaal, tussen reëel en virtueel, tussen ‘oude’ en nieuwe technologie", oppert Yves Bernard, artistiek directeur van iMal, center for digital cultures and technology. Eigenlijk gaat het niet langer over ‘art in the digital era', maar over 'art in the post-internet era'. Het internet wordt onzichtbaar, het onderscheid tussen reëel en virtueel vager en net daarin pionieren digitale kunstenaars.

Een kunstwerk van Aram Bartholl dat reflecteert over de relatie tussen de reële en de virtuele wereld. Foto van een levensgroot locatie-icoon op een openbare plek.Een kunstwerk van Aram Bartholl dat reflecteert over de relatie tussen de reële en de virtuele wereld. Foto van een levensgroot locatie-icoon op een openbare plek.

Drempels om deze nieuwe kunstvormen te programmeren

Voor artiesten die hybride kunstvormen maken, blijft het een uitdaging om met hun installaties en concepten de geschikte locaties te vinden. Vaak is het een heel complexe onderneming, zowel op technisch vlak en als op vlak van publieksbemiddeling. Die complexiteit schrikt programmatoren en cultuurwerkers af.  Bovendien is het een nieuwe zoektocht naar budget en naar publiek. Je begint van nul.

“Tout dépend d’une bonne volonté et bien lire la fiche technique” (Marie Chastel, KIKK Festival)

Durf dingen anders doen

Toch zijn er al veel kiemen aanwezig in cultuurhuizen, steden of regio's die samen met hun publiek deze nieuwe kunst- en cultuurbeleving onderzoeken en omarmen. Enkele voorbeelden:

  • Angelo Vermeulen, keynote op Dig It Up, sloeg enkele jaren geleden met lokaal cultuurbeleid in Willebroek de handen in elkaar voor een artistiek traject.

  • Ook stads- of regiobrede crossover festivals zoals het innovatiefestival and& in Leuven bieden  dankzij hun schaalgrootte en vele partners extra mogelijkheden aan ‘post-internet-era-artiesten’.

  • Maar ook cultuur- en gemeenschapscentra laten zich niet onbetuigd. Zo nemen CC Deurne, CC Brugge en GC Linkebeek het voortouw in crossover ('indie'-) game festivals waarmee ze een nieuw doelpubliek aanspreken en een forum bieden aan jonge 'indie'-game artiesten.

  • Sommigen gaan nog verder. Zo is CC Hasselt partner in het Europese IMPACT netwerk dat naast programmatie van digitale kunsten, ook creatiebeurzen voorziet voor artiesten die samen met een technologische partner nieuwe artistieke vormen bedenken.

De pioniers die op de Culture Meet-up aan het woord kwamen, pleiten vooral voor wat durf en inventiviteit. Een kant-en-klare handleiding om digitale kunsten te programmeren bestaat er dus niet. Gelukkig maar.

“If you’re not failing every now and again, it’s a sign you’re not doing anything very innovative” (Woody Allen)

Filip Tielens, deelnemer aan de inspiratiedag, heeft net een fantastische VR-theaterervaring achter de rug.  Meer van dat zie je hem denken.

Filip Tielens, deelnemer op Dig It Up, lijkt dolblij na een VR-sessie. Fake news? Hieronder alvast enkele plekken waar je zelf volop digitale kunst en cultuur kunt beleven.

Enkele prospectie- en netwerkevents die we je warm aanbevelen:

Meer weten over Digital Arts Uncovered? Neem contact op met Hannes Vanhaverbeke van Cultuurconnect.