Experimenteren met technologie of met wetenschap in de kunst, is al zo oud als de kunst zelf.

25/03/21
Deel dit artikel:

Lucas De Man is een verhalenmaker die buiten traditionele formats als theater en performance denkt. Een man die moeilijke vragen niet uit de weg gaat. Voor hij aan iets begint, houdt hij ervan om zich te voeden met onderzoek. Pas nadien kiest hij de juiste vorm om het publiek aan te spreken. Dat kan via een tv-programma, documentaire, podcast, performance, lezing, installatie, tentoonstelling, boek, vaak met een digitale twist.

Wat begon als een fictief bedrijfje met 2 studiegenoten in de opleiding Regie aan de Amsterdamse Hogeschool, groeide uit tot een nieuwsoortige organisatie: Stichting Nieuwe Helden. Ze combineren theater met andere audiovisuele (kunst)disciplines om verhalen te vertellen over sociaal maatschappelijke thema’s en samenleven. Als professionele, creatieve organisatie bouwen ze internationaal ook een hecht netwerk uit van helden: professionals die werken in kunst, theater, film, multimedia, technologie, onderzoeksinstellingen, journalistiek … We vroegen aan Lucas hoe hij het afgelopen jaar heeft beleefd en hoe hij omgaat met digitale technologie in zijn werk.

Copyright: De Man Is Lam - Foto: Merel Musch

Hoe kijk jij terug op het voorbije jaar?

Lucas: "Corona was niet gemakkelijk, omdat het een heel cultuurcircuit platlegde ... Wij hadden dan weer het geluk dat we vaak digitale dingen maken en die kant floreerde tijdens deze crisis. We hebben er wel bewust voor gekozen om niet zomaar elke voorstelling dan maar online te zetten. Ik geloof dat vorm de inhoud moet dienen. Als het niet past online, komt het niet online. 

Kunstenaars zijn meesters in het flexibel denken. Terugkeer naar ‘het normaal’, wat dat ook moge betekenen, zal niet meer gebeuren. De nood aan verhalen is groter dan ooit. Hopelijk leren we allemaal aanvaarden dat het anders kan. Cultuurhuizen en kunstenaars moeten durven budget te reserveren om het niet te weten en te experimenteren."

Hoe experimenteer je met nieuwe technologieën in je projecten?
Lucas: "Experimenteren met technologie of met wetenschap in de kunst is al zo oud als de kunst zelf. Je moet je voortdurend afvragen wat de beste vorm is voor je verhaal. Als technologie me kan helpen in de vorm (bv. een app), in de communicatie (bv. social media) of in het netwerk (bv. tv, live of Youtube) dan onderzoek ik dat. 

Zo hebben we een app ontwikkeld voor het project, The Village Oostende, tijdens Theater Aan Zee 2019. Een theatrale, interactieve tentoonstelling van 2,5 kilometer lang op de oosteroever van Oostende. De interactieve app leidde je naar verschillende locaties en nam je op die manier mee door een verhaal over ongelijkheid. De snelste deed er 1 uur en 15 minuten over en de traagste 4 uur en beiden vonden het geweldig."

Copyright: De Man Is Lam - Foto: Merel Musch

Kunnen cultuurhuizen jou en andere artiesten helpen in jouw omgang met digitale technologie en wetenschap?
Lucas: "Het helpt alvast om niet steeds in hokjes te denken als in: ‘Wij zijn een podiumhuis, dus alles moet op een podium plaatsvinden’. Of ‘wij zijn een bibliotheek, dus alles moet in boekvorm’. Er is bereidheid nodig om flexibel te zijn, zowel van cultuurhuizen als van kunstenaars. 

Door niet enkel te programmeren, maar ook te coproduceren kunnen cultuurhuizen artiesten ondersteunen. Zo kunnen artiesten deel uitmaken van hun zoektocht naar een digitaal publiek.

Het is belangrijk dat cultuurhuizen investeren in een lokaal netwerk van overheden, scholen, sociale organisaties, bedrijven … Hoe sterker het netwerk van een cultuurhuis, hoe meer middelen de kunstenaar heeft om een publiek te bereiken en partners te vinden. Als je jouw publiek al vroeg in projecten betrekt, weet je ook beter hoe je hen (digitaal) kan bereiken en triggeren."
 
In je projecten ga je vaak op toekomstverkenning naar urgente onderwerpen. Welke thema’s zullen de komende jaren belangrijker worden in de cultuursector, denk je? 
Lucas: "Er komen heel interessante thema's aan. Ik noem er enkele: de dood van de dood, de illusie van maakbaarheid, de druk van geluk, het klimaat (nog steeds), de fluïditeit van identiteit en de angst hiervoor, lokalisme versus globalisme, de herwaardering van waarde, biobased en circulair bouwen en wonen, het leven in neotribes (ieder in zijn eigen bubbel) en de zoektocht naar solidariteit, virtuele liefde, eenzaamheid in overvloed enzovoort.

Cultuurhuizen kunnen positieve trends aanmoedigen waarbij technologie wordt ingezet voor natuurvriendelijke en mensvriendelijke ontdekkingen en toepassingen. Deze tijden vragen om cultuurprofessionals die de handen uit de mouwen durven steken, samenwerkingen aan te gaan, publiek op te zoeken en mee te nemen in verhalen van troost, houvast, liefde, verwondering en inspiratie."

Cultuurconnect nieuwsbrieven

Op zoek naar inspirerende voorbeelden van digitale cultuurpraktijken? Schrijf je zeker in voor onze nieuwsbrieven. 

Schrijf je in