De impact van de vernieuwingen in de Bibliotheekwebsites

bib
12
05/02/20
Deel dit artikel:
Grote leeszaal waarin mensen op computers en in papieren boeken aan het werken zijn, rekken met boeken en een sofa.

2019 was een bewogen jaar voor de nieuwe bibliotheekwebsites. Meer dan 300 websites gingen live, terwijl bibliotheekmedewerkers opleidingen volgden en performantieproblemen ons - en jullie - geduld op de proef stelden. De overstap naar het nieuwe platform van leverancier Ausy en enkele aanpassingen in de code van de bibwebsites luidden het keerpunt in. Meer dan 300 bibliotheken hebben nu een stabiele en performante website. Hoe doen de nieuwe websites, catalogus en Mijn Bibliotheek-diensten het na één jaar?

Positieve evaluatie van de nieuwe hosting oplossing

Vanaf september 2019 werden de sites gemigreerd naar de hosting oplossing van de nieuwe leverancier en werd de site-code geoptimaliseerd (oktober), beide acties hadden meteen effect, dat zie je in onderstaande resultaten.

Halvering van de laadtijden 

Deze grafiek toont hoe lang het volgens Google Analytics duurt eer een gemiddelde webpagina helemaal geladen is in de browser. Je ziet vanaf de overname een halvering van ca. 5 seconden naar 2,35 seconden. En dat terwijl tegelijkertijd het aantal pageviews ook verdubbeld is van ca. 3,5 miljoen naar 7,5 miljoen per maand en de sites dus zwaarder belast worden.

grafiek

De volgende grafiek toont de snelheid waarmee de webserver reageert op een verzoek om een pagina te laden en vertelt dus meer in detail iets over de kwaliteit van de hosting (in de vorige grafiek speelt ook de internetverbinding van de gebruiker en het gebruikte toestel een rol, hier niet). Je ziet een overgang van een grillig patroon met een gemiddelde van ca. 2 seconden naar een vlakke lijn van 0,8 seconden.

grafiek

Een succesvolle stresstest

Naast Google Analytics lieten we op verscheidene sites ook een tool lopen die een stresstest uitvoert door een grote groep simultane gebruikers te simuleren. De blauwe lijn geeft de gemiddelde laadtijd in milliseconden weer die 90% van de sitebezoekers ervaren. Je ziet een halvering t.o.v. zelfs de beste laadtijd op het oude platform. Ook de allertraagste pagina (rode lijn) laadt nu nog binnen de 3 seconden.


Stresstest op www.bibliotheek.be

Dat de gemiddelde laadtijd hier nog een pak sneller is dan op de Google Analytics grafiek komt doordat bij deze test dezelfde pagina’s meer dan één keer bezocht worden, dit toont dus ook aan dat de site cache z’n werk doet. De traagste laadtijd (rood) is die voor het inladen van een pagina die nog niet gecached wordt.

We deden de stresstests ook op de websites van de bibliotheken die al het langst gebruikmaken van de bibliotheekwebsites. Ook hier zie je dezelfde halvering van zelfs de beste laadtijd op het oude platform.


Stresstest op mechelen.bibliotheek.be (logaritmische schaal) | De meest recente +3 seconden laadtijden (rode lijn) zijn hier te wijten aan het gebruik van een facebookwidget op de homepage.

Een stabiel en performant websiteplatform

De gecombineerde interventies (aan hosting infrastructuur en site-code) hebben dus duidelijk het beoogde doel bereikt. We kunnen nu spreken van een stabiel en performant websiteplatform, ook op de piekmomenten woensdag en zaterdag. Bibliotheken die toch nog dipjes zouden opmerken mogen altijd contact opnemen met de Servicedesk van Cultuurconnect, we gaan dan samen met jullie op zoek naar eventuele (lokale) oorzaken. 

De Google Analytics laadtijden worden ook gebruikt voor de SLA die we met de leverancier afsloten. De gemiddelde laadtijd mag max. 3 seconden bedragen en de gemiddelde serverresponstijd max. 1,5 seconden.

Gebruik catalogus en Mijn Bibliotheek

De presentatie van de catalogus en Mijn Bibliotheek diensten werden geoptimaliseerd aan de hand van gebruikerstesten, met de bedoeling om bepaalde acties eenvoudiger en beter vindbaar te maken. Is dat gelukt? Dat kom je hier te weten aan de hand van de Google Analytics en Mijn Bibliotheek data. Waar mogelijk gebruikten we globale data voor heel Vlaanderen en anders gingen we voort op een steekproef van 10 bibs.

Veranderingen in het gebruik van filters 

De filteropties in de catalogus verhuisden van links naast de zoekresultaten naar er boven. En een grote functionele wijziging is dat je nu binnen één filtergroep (bv. materiaal) ook meerdere filters kunt combineren.

Die wijziging aan de werking en ook het feit dat de manier van meten in google analytics verschilt maakt dat je de gebruikscijfers van vroeger en die van nu niet één op één kunt vergelijken. Hou daar dus rekening mee als je voor jouw bib oude met nieuwe cijfers vergelijkt in de Mijn Bibliotheek rapportering.

In de steekproef van 10 catalogi zijn desondanks wel een aantal trends zichtbaar. Als gevolg van de verhuizing naar boven de zoekresultaten wordt de filter leeftijd nu in verhouding vaker gebruikt (voorheen was die filteroptie vaak pas zichtbaar na scrollen). Waar vroeger de filtercategorie materiaal steeds de meest gebruikte optie was, wedijvert die nu vaak met leeftijd als de meest gebruikte. Een zelfde gedragsverandering is ook zichtbaar voor de keuze muziek/film, die nu ook vaker gebruikt wordt dan voorheen.

Onderwerpen en genres worden verhoudingsgewijs minder gebruikt dan voorheen, naar vermoeden doordat de eerste termen nu niet meteen meer zichtbaar zijn. Waar je daardoor voorheen soms spontane kliks kreeg op die termen is het gebruik nu wellicht meer gestuurd door behoefte. 

Daarnaast zie je soms ook opvallende gedragsverschillen per bib, waar bv. De filteropties taal en uitgegeven tussen veel vaker gebruikt worden dan bij andere bibs. Verklarende factoren zijn misschien de grootte van de collectie en het type publiek speculeren we.

Nieuw is dat we het gebruik kunnen meten van de links naar aanwinsten via het optionele blokje aanwinsten op de homepagina. Bij sommige bibs uit de steekproef is aanwinsten dit de derde meest gebruikte ‘filter’ (na materiaal en leeftijd). Wat wel niet gemeten wordt in Google Analytics in de rubriek ‘filters’ is het aantal kliks op carrousels met aanwinsten, wat een andere ingang is naar hetzelfde soort zoekgedrag. Alleszins is de populariteit van het gebruik van dat blokje misschien wel een reden om na te denken over een echte filteroptie voor aanwinsten.

Deze cijfers kan je eventueel meer in detail voor je eigen bib gaan uitzoeken in de Mijn Bibliotheek admin rapportering voor de sites.

Er wordt evenveel verlengd en gereserveerd als voorheen.

Er is geen trendverschil in de acties die gebruikers ondernemen met het sterk vereenvoudigd reserveerproces en de nieuwe presentatie van detailpagina en Mijn Bibliotheek. Er wordt ongeveer evenveel verlengd en gereserveerd als voorheen. De functionaliteit wordt dus sterk gestuurd vanuit behoefte en die is (logisch) niet gewijzigd door een ander site design.

Reserveringen plaatsen is duidelijk een stabiel proces (cijfers voor heel Vlaanderen)

Sterke stijging in het gebruik van lijsten

Waar wel duidelijk een trendbreuk zichtbaar is, is bij het gebruik van de lijstjesfunctionaliteit voor het publiek. De duidelijkere ‘zet op lijst’ knop en de flow gelijkaardig aan die op andere websites waar je ‘favorieten’ kan bewaren, hebben gezorgd voor een sterke stijging van het gebruik. En er is meer goed nieuws! Het is geen eenmalig gebruik, maar gebruikers blijven terugkomen naar hun lijstjes, dat zie je aan het aantal gewijzigde lijstjes per maand.


Gebruikers maken graag lijstjes (vanaf november zijn alle sites over naar het nieuwe platform)

Krantenarchief

Het laatste dat we onderzochten is het gebruik van het GoPress krantenarchief. We verplaatsen de optie om hierin te zoeken uit een dropdown naar een meer zichtbare tab bij de zoekbox met als doel het gebruik te stimuleren. We stootten hier echter op een mogelijke anomalie in de data van Gopress en kunnen daarom nog geen conclusies trekken. We komen hier op terug in een follow-up op dit artikel.

Een continu proces van verbetering 

In 2020 zetten we verder in op verbetering samen met de werkgroep Bibliotheekwebsite. Jij kan helpen door consequent eventuele problemen te melden aan de Cultuurconnect servicedesk. Dit is ook de plek waar je terecht kan met je ideeën om de site nog verder te verbeteren.
 

Auteur
Foto van werknemer

Kris De Winter

Projectmanager Bibliotheekwebsites