Maatschappelijke winst moet opnieuw de drijfveer worden voor het vormgeven van technologie

beleid
bib
cc/gc
11
11/02/20
Deel dit artikel:

© Gregor Fischer

Aral Balkan is digitaal activist en ethisch ontwerper van opensource-alternatieven voor bestaande socialemedia- en technologieplatformen. Als programmeur had hij poen kunnen scheppen bij giganten als Google, Facebook of LinkedIn. Maar hij blijft principieel en gebruikt enkel eigen kapitaal en kapitaal verkregen via crowdsourcing en overheden om technologie-alternatieven te financieren. Hij ontwikkelt peer-to-peer-platformen voor burgercollectieven, steden en gemeenten met zijn Small Technology Foundation. 
 

Aral is verder ook een overbevraagde spreker. Eens op dreef over technologie en cultuur, kan je hem nog moeilijk onderbreken. Hoe gepassioneerd hij spreekt over dit thema kan je op 20 februari zelf ervaren op ons jaarlijkse inspiratiefestival Dig It Up. Als voorsmaakje lees je in dit interview over het belang van eerlijke technologie en de rol van de cultuursector.

Eerlijke technologie voldoet aan drie basisvoorwaarden: ten eerste is het open source ontwikkeld en transparant, ten tweede blijven de data en rechten bij de gebruiker, ten derde is de technologie van en voor de burgers.

Aral, een groot probleem is volgens jou dat de cultuursector niet begrijpt hoe de technologiesector werkt. Hoe kwam deze scheefgroei tot stand?
Aral: Ik maak al dingen met computers sinds ik 7 jaar oud ben. Toen werd onze data nog niet opgeslagen op het internet. Als je computer bijhield wat je deed, werd dat spyware genoemd. Anno 2019 houden de ontwerpers van de technologie ongeveer elke klik en swipe bij in gigantische data-opslagplaatsen. Niet alleen qua privacy en keuzevrijheid op het internet, maar ook klimatologisch is dit onhoudbaar.

Toen ik echt technologische toepassingen begon te ontwikkelen om mensen hun leven te vergemakkelijken en betoveren, begreep ik niet dat organisaties als Facebook en Google dezelfde belofte maakten. Ze richten hun platformen zo in, dat het aanvoelt alsof het de belangen van de gebruiker behartigt. Ze geven je het gevoel dat je in een park vertoeft, terwijl je eigenlijk in een winkelcentrum bent. In feite gebruikt Silicon Valley dezelfde technieken als drugdealers, met valse beloftes maken ze je verslaafd.

Figuren als Andrew Keen en Marleen Stikker kaarten al jaren de problemen aan van technologie ontworpen voor winstmaximalisatie. Persoonlijke data worden gretig verzameld en verkocht aan adverteerders. Daardoor worden mensen overstelpt door koopwaar en het gedachtegoed van de kapitaalkrachtigen, ten koste van lokale producten en genuanceerde boodschappen.

Wat is volgens jou dan eerlijke technologie?
Aral: Ik probeer succesvol te zijn door lokale peer-to-peer-technologieplatformen te ontwikkelen die doen wat ze beloven. Maatschappelijke winst moet opnieuw de drijfveer worden voor het vormgeven van technologie. Technologie staat niet op zichzelf, maar moet ingericht worden door de mensen die het bouwen. Eerlijke technologie voldoet aan drie basisvoorwaarden: ten eerste is het open source ontwikkeld en transparant, ten tweede blijven de data en rechten bij de gebruiker, ten derde is de technologie van en voor de burgers. Het is goed dat Cultuurconnect platformen ontwikkelt volgens deze basisprincipes. Van en voor de sector, open source, met respect voor data van de gebruikers. 

Als cultuurhuis kan je ethische technologie faciliteren door burgers samen te brengen om te werken rond maatschappelijke noden, zoals in fablabs en medialabs.

Hoe kunnen cultuurhuizen alternatieven creëren en faciliteren?
Aral: Het is belangrijk dat de cultuursector ruimte biedt voor alternatieven op de bestaande platformen. Als cultuurhuis kan je ethische technologie faciliteren door burgers samen te brengen om te werken rond maatschappelijke noden, zoals in fablabs en medialabs. Zo stel je burgers in staat zelf lokale peer-to-peer-technologieplatformen op te zetten, om bijvoorbeeld lokaal dingen te ruilen of lenen, samen te komen rond gedeelde interesses, oplossingen te bedenken rond luchtkwaliteit ... Het daagt burgers uit in hun digitale creativiteit en ethisch denken.

Ook in het dagelijkse gebruik van platformen kunnen cultuurhuizen het verschil maken. Geef eerlijke technologieplatformen een podium en sensibiliseer je publiek. Gebruik Peertube bovenop Youtube voor het verspreiden van video’s en Pixelfed bovenop Instagram voor het verspreiden van foto’s … Zo kunnen we het internet samen inrichten als een publieke ruimte, die het leven makkelijker en mooier maakt. De cultuursector is altijd al de motor geweest van een betere wereld. Ook - en vooral - in de toekomst zal het nodig zijn dat ze deze rol blijft opnemen.

Dig It Up 2020 | Inspiratiefestival

Aral geeft een lezing tijdens Dig It Up, hét inspiratiefestival over digitale kunst- en cultuurbeleving en cultuurbeleid. Wees erbij op donderdag 20 februari in Antwerpen. Je start de voormiddag met keynotes door digitaal activist Aral Balkan (Ind.ie), schrijfster en journaliste Dalilla Hermans (Charlie Magazine, De Standaard) en businessfilosoof Jochanan Eynikel (ETION). Ze delen elk hun eigen blik op de toekomst. In de namiddag stel je jouw persoonlijk programma samen met een keuze van 13 workshops en inspiratiesessies over digitale kunst- en cultuurbeleving en visievorming.

Schrijf je in voor Dig It Up

Auteur
Thumbnail

Ianthe De Boeck

Digital marketeer