Opkomst van muziekstreaming: is de bib haar liedje uitgezongen?

6
21/11/17
Deel dit artikel:
detailbeeld van een platenspeler of cd-speler met rewind, play/pause en stop knoppen.

Welke meerwaarde kan een bibliotheek betekenen op het gebied van muziek(beleving)? Er is een enorme opmars van muziek streaming. Kan de bib een verschil maken met aanbieders à la Spotify en Apple Music? En hoe dan? Voor het project 'Digitale muziekbeleving' gingen de bibliotheken van Halle en Ekeren de uitdaging aan. Samen met Cultuurconnect zoeken ze naar mogelijke antwoorden.

Voor de eerste stap in deze zoektocht vroegen we ons af welke rol een bib kan spelen voor 2 profielen van muziekliefhebbers: enerzijds mensen die cd’s lenen in de bib en anderzijds mensen die hun favoriete muziek vinden en beluisteren via een streamingdienst. Twee verschillende soorten muziekliefhebbers: wie zijn ze? En op welke groep focus je je als bib?

Focus op de cd-lener: een uitdoofscenario

Waarom kiest de cd-lenende muziekliefhebber voor het medium van de cd? Hierop zijn er verschillende mogelijke antwoorden. Eén antwoord is gebaseerd op vooroordeel dat gestreamde muziek van mindere kwaliteit zou zijn. Een andere reden is dat de overstap naar een streamingdienst een drempel is, want dat betekent dat je iets nieuws moet leren kennen en gebruiken.

Voor sommigen draait het niet enkel om de muziek, maar ook om het fysieke object van de cd, het glimmende schijfje en de cd-case waarin ze naar info over de liedjes kunnen snuisteren. Voor anderen is de keuze voor cd’s lenen de bib meer van praktische aard: zij lenen cd’s om thuis te rippen voor hun eigen digitale muziekcollectie of omdat ze deze willen beluisteren in de cd-speler van de auto.

overzicht van een cd-collectie in een cd-winkel of bib, per artiest gerangschiktEr zijn steeds minder mensen die op zoek gaan naar cd’s, maar voor deze mensen voldoet de cd-collectie van de bib wel helemaal aan hun wensen. Ook uit onder andere de enquête van VVBAD blijkt dat de cd-lener best tevreden is met de cd-collectie en dat hij ook in de toekomst lustig wil doorgaan met cd’s lenen in zijn bib.

Een bibliotheek kan de keuze maken blijvend in te zetten op deze cd-lener. Maak van de cd-collectie in dat geval een unique selling proposition, waarop je trots bent als bib. Blaas je collectie nieuw leven in en laat je hiervoor inspireren door wat online gebeurt. Neem bijvoorbeeld een kijkje bij de streamingdiensten: hoe bieden zij inspiratie en hoe laten zij mensen nieuwe muziek ontdekken? Je kan playlists vanop streamingdiensten ‘nabootsen’ met cd’s, Discover Weekly, book-music-pairings…

Durf ook te experimenteren met andere opstellingen: niet per genre en alfabetisch, maar ga voor verrassende combinaties of koppel muziek aan verschillende stemmingen. Kies voor de genres en artiesten die online moeilijk te vinden zijn, bijvoorbeeld lokale artiesten en nichemuziek.

Wees je ervan bewust dat dit waarschijnlijk een uitdovend verhaal is: de groep mensen die cd’s leent wordt kleiner en kleiner.

Focus op de streamer: een toekomstscenario

Mensen die hun muziek vinden en beluisteren via een streamingdienst, zoals Spotify of Apple Music, associëren  de bib vaak al niet meer met muziek. Zij zijn niet geïnteresseerd in cd’s, maar stillen hun muziekhonger via een andere weg.

Doordat in veel bibliotheken de muziekafdeling in feite synoniem staat met de cd-afdeling, heeft deze afdeling voor de streamer nu nauwelijks  meerwaarde. Testen om toch interesse en interactie te verkrijgen met deze muziekliefhebbers, bijvoorbeeld via playlists van de bib en het delen van muziekkeuzes, leverden geen resultaat op.

achteraanzicht van een jongen met een koptelefoon aan, vaag beeld van een voorbij rijdende trein naast hemStreamers voelen zich comfortabel bij de gekozen streamingdienst, die met hun gesoficisticeerde algoritmes en gebruiksvriendelijke apps de streamer veel meer kunnen bieden dan de bib. Zo lang een muziekafdeling zich focust op de cd-lener, zal deze steeds groeiende groep van mensen de weg hiernaartoe niet terug (willen) vinden.

Aangezien ze de bibliotheek niet meer nodig hebben om muziek te vinden, moet deze groep dus “teruggewonnen” worden op een andere manier. Betekent dit dat de bibliotheek een digitale muziekcollectie moet aanbieden? Neen, het betekent wel dat de bibliotheek ruimte zal moeten vrijmaken om een andere invulling te geven aan de cd-afdeling en aan hun rol op gebied van muziekbeleving. Zo wordt de cd-afdeling echt een muziekafdeling, in een brede zin van het woord.

Ruimte vrijmaken voor de nieuwe muziekafdeling is nodig op verschillende niveaus. Financieel ruimte vrijmaken kan bijvoorbeeld door minder cd’s aan te kopen en zo budget vrij te maken dat je nodig hebt voor andere dingen. Maar het gaat ook over tijd vrijmaken van medewerkers. Wanneer ze zich minder moeten bezighouden met collectievorming, kunnen ze hun veranderde tijdsbesteding investeren in de nieuwe werking van de muziekafdeling. Fysieke ruimte creëer je dan weer door een kleinere cd-collectie en dus minder cd-rekken.

Bibliotheken die ervoor kiezen hun muziekafdeling een totaal nieuwe en innovatieve invulling te geven, vinden misschien inspiratie in de voorbeelden die we gaven in een vorig artikel. Is dat een makkelijke opdracht? Absoluut niet, het blijft een van de grote uitdagingen waar een bib in een steeds meer digitale tijd voor staat.  

Een focus bepalen

Start met de vraag welke rol je als bib wil spelen op gebied van muziek. Hoe belangrijk vind je muziek binnen  de bibwerking? Op basis van deze visie, maak je keuzes over waar tijd en middelen naartoe gaan, met andere woorden, op welke doelgroep je je focust. Focus je op de cd-lener, dan kies je voor de zekerheden van het verleden. Focus je op de streamer, dan waag je een sprong in het diepe en kies je voor de uitdagingen van de toekomst. 

 

Auteur

Maike Somers

Projectmanager