Met e-boeken maak je je bib digitaal inclusief
Klinkt als een verkooppraatje, maar komt wel degelijk uit een wetenschappelijk rapport. In 2022 onderzochten we samen met de onderzoeksgroep Digital Ageing de houding van ouderen tegenover e-boeken. In een eerder nieuwsbericht deelden we de bevindingen uit dit traject. Ondertussen is het onderzoek gevalideerd en gepubliceerd. Nieuwsgierig naar de resultaten? Lees dan snel verder!
Digitaal omdat het mag niet omdat het moet
De ouderen betrokken in het onderzoek vinden dat de overgang naar de digitale samenleving te snel gaat en veel nieuwe competenties vraagt. Dit schrikt af en geeft stress. Ze willen graag een tastbaar en vertrouwd alternatief naast een digitale oplossing. Bijvoorbeeld een bankloket naast een bankapp. Hetzelfde geldt ook voor de bibliotheek. Met daarbovenop de extra emotionele dimensie rond lezen op papier en het bezoeken van de bibliotheek. Ze zien de digitale collectie als een aanvulling op de fysieke collectie, niet als vervanging.
Dit betekent niet dat ze helemaal niets moeten weten van digitale boeken. Tijdens het onderzoek maakten ze kennis met het leenplatform en mochten ze zelf testen hoe het is om e-boeken te lenen en lezen op een e-reader of via de app. Ze bleken heel nieuwsgierig en bereid om de vaardigheden aan te leren. Uit de feedback leerden we dat een lage complexiteit en een hoge gebruiksvriendelijkheid bijdragen tot een positieve ervaring. Dat zijn zaken die we alvast meenemen in de aanbesteding van het e-boekenplatform. Maar ook dat een goede ondersteuning en leerkansen bijdragen tot het gebruik van e-boeken door deze doelgroep. En dat gebeurt bij voorkeur binnen de bib.
Uit de feedback leerden we dat een lage complexiteit en een hoge gebruiksvriendelijkheid bijdragen tot een positieve ervaring. Dat zijn zaken die we alvast meenemen in de aanbesteding van het e-boekenplatform. Maar ook dat een goede ondersteuning en leerkansen bijdragen tot het gebruik van e-boeken door deze doelgroep. En dat gebeurt bij voorkeur binnen de bib.
Digitaal lezen als opstapje naar digitale geletterdheid
Het onderzoek toont dat het lezen van e-boeken via het leenplatform helpt bij het ontwikkelen van digitale vaardigheden. Het is een ‘laag risico technologie’ met weinig implicaties wanneer je een foute handeling uitvoert. Het indrukken van een verkeerde knop zorgt niet voor een aankoop of het installeren van een virus. Een ideale zandbak om inlogprocedures, navigatie binnen de digitale omgeving en het werken binnen menustructuren te oefenen. Bijkomend voordeel: het is een vrijetijdsactiviteit. De oudere wil graag een e-boek lenen omdat die graag leest. Bij een geslaagde actie volgt dus een beloning. Wat de goesting om te oefenen en te proberen vergroot.
Kortom: het is nu ook wetenschappelijk bewezen. Digitale collecties verrijken je bibliotheek. Het is een aanvulling op de rijke fysieke collectie en nodigt uit tot digitaal experiment bij doelgroepen (zoals ouderen). Je breidt niet alleen je aanbod uit, maar werkt tegelijk aan digitale inclusie en digitale geletterdheid.
Het volledige artikel kunnen we om auteursrechtelijke redenen niet delen, maar je kan wel de Engelstalige samenvatting lezen.
